Morfine

Morfine is een in de geneeskunde veelgebruikt krachtig narcotisch analgeticum (pijnstiller). De apotheker Friedrich Sertürner isoleerde in 1804 hetalkaloïde morfine (C17H19NO3) als het werkzame bestanddeel van opium.

De naam morfine is ontleend aan de god Morpheus uit de Griekse mythologie.

Hoewel morfine in principe geheel synthetisch gemaakt kan worden, wordt de grondstof waar morfine uit wordt geëxtraheerd (de ruwe opium) nog steeds door de papaverplant geleverd.

Men heeft in de klinische praktijk vaak bezwaar tegen het gebruik van morfine en morfinederivaten omdat ze verslavend zouden zijn en er tolerantiezou optreden. Het therapeutisch gebruik van opiaten (bv. in het kader van een pijnbehandeling) leidt veelal niet tot grote problemen. Afgezien daarvan kan het echter aanleiding geven tot lichamelijke afhankelijkheid, ce qui signifie que le retrait soudain, le patient peut développer des symptômes de sevrage. Un opiacé doit donc toujours être introduite progressivement. d'habituation – le phénomène dont on a besoin de doses de plus en plus élevés au cours du temps, – est en effet pour certains effets de la drogue. Comme la douleur augmente notables, alors il y a une raison à cela doit être réglé.

Indications pour prescrire la morphine sont la douleur aiguë sévère (post-opératoire, l'infarctus du myocarde) en bij l'asthme cardiaque.

Morphine est également largement utilisé pour la douleur chronique sévère, comme dans la phase terminale d'une maladie. En outre, la morphine est utilisée comme prémédication avant anesthésie, et que analgeticum lors de l'opération.

Pour la douleur aiguë soulagement est la morphine parenterale appliqué (subcutaan, intramusculairement, intraveneus en epiduraal). Als onderhoudsdosering wordt het in de vorm van zetpillen en als drank ingezet.

Een diagnostische bijwerking zijn de kleine pupillen.miosis

Fentanyl is een morfinomimeticum, een stof met een werking analoog aan die van morfine. Het werkt echter vele malen sterker dan morfine (op gewichtsbasis ca. 80 maal). Het wordt in de geneeskunde vooral toegepast als een sterk werkende pijnstiller tijdens operaties, waarvan de effecten redelijk kort aanhouden en waarvan de werking zo nodig snel kan worden opgeheven door toediening van de antagonist nalorfine.

Fentanyl en verwante verbindingen vallen uiteraard onder de bepalingen van de opiumwet in de volle omvang.

In de chronische pijnbestrijding wordt het in de vorm van pleisters gebruikt waaruit het langzaam en geleidelijk vrijkomt, en via de huid wordt opgenomen. Dergelijke pleisters (vaak incorrect als ‘morfinepleisters‘ aangeduid) hoeven maar om de 3 dagen te worden vervangen. Een nadeel is dat het na het opplakken enige uren duurt voor deze pleisters werken en dat het effect na verwijderen van de pleister nog enige uren aanhoudt.

Er zijn een aantal fentanylanalogen gesynthetiseerd die deels een ander werkingsprofiel hebben:

Alfentanil (Rapifen), een ultrakort (5-10 min.) werkend opioïde analgeticum;
Sufentanil
(Sufenta), een zeer krachtig werkend middel (10-15 x sterker dan fentanyl)

Remifentanil
(Ultiva), momenteel het kortst werkende opioïde,

Carfentanil
, een zeer sterk middel dat wordt gebruikt in de veterinaire geneeskunde om grote dieren mee te verdoven; 10 mg is voldoende voor een volwassen olifant. Het werkt ca. 10.000 x zo sterk als morfine.

Naast de bovengenoemde fentanylderivaten worden er in de operatiekamer door anesthesiologen nog andere opoïden en opiaten gebruikt, zoalspethidine, piritramide, methadon en morfineanalogen.

Translate »